G40-werkconferentie Ruimte voor economie
Om voldoende betaalbare en passende bedrijfsruimte in de stad te kunnen behouden en ontwikkelen, werken G40-steden samen in een Community of Practice, gestart in 2023. Op 2 april kwamen 15 steden, 2 ministeries, hogescholen, ontwikkelaars en onderzoeks-/adviesbureaus in Utrecht samen om de balans op te maken.
Ruimte voor werken hoort bij een complete stad, daarvan zijn alle deelnemers overtuigd. Hans Karssenberg ziet 20 procent ruimte voor werken als een logisch onderdeel van de landelijke verstedelijkingsopgave. Feddo Christ (programmamanager grootschalige woningbouwlocaties bij het Rijk) ziet bij het nieuwe kabinet meer aandacht voor complete steden met ook ruimte voor werken. Jurgen Geelhoed (ministerie van EZK): Het is belangrijk om aan te geven hoe ruimte voor economie er uit moet zien, dat is lastiger dan bij woningbouw. In de grootschalige woningbouw wordt gewerkt aan financiering van de onrendabele top, ruimte voor werken zou hierin moeten worden meegenomen. Geelhoed vertrouwt op private investeringen als de markt investeringszekerheid ervaart. Karssenberg ziet dat investeringsfondsen voor gemengde gebieden ontbreken. Gemeenten concluderen dat investeringsfondsen onmisbaar zijn om meters te maken.
Damo Holt adviseerde de aanwezigen over het optimaliseren van de businesscase. De Community of Practice van de G40 is gebaseerd op zijn ‘ladder van publieke betrokkenheid voor sturing op ruimte voor werk’. Holt behandelde de grondexploitatie, de vastgoedexploitatie, de operationele kosten en de publieke onrendabele top. Gemeenten kunnen draaien aan knoppen zoals de invoering van erfpacht om de aanvangskosten ontwikkelaars te verlagen, het voorkomen van grondspeculatie, het rekenen met een maatschappelijke waarde, social impact bonds en publiek-private risicodeling.
De strategen uit Amersfoort, Arnhem, Breda, Delft, Deventer, Dordrecht, Gouda, Groningen, Haarlem, Hilversum, Leiden, Oss, Tilburg, Utrecht en Zaanstad gingen vervolgens met medewerkers van de hogescholen van Amsterdam en Rotterdam aan de slag. Hoe kan de schaarse ruimte voor bedrijvigheid zo goed mogelijk worden verdeeld? Het UBI, een uniek bedrijfsinformatiesysteem moet gemeenten gaan helpen om te komen tot het juiste bedrijf op de juiste plek. Koos Seerden en Daan Hollemans spraken over de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt om werklocaties te beschermen, toekomstbestendig te maken of te transformeren en om nieuwe ruimte te maken.
Alle inzichten werden vervolgens in kleinere groepjes besproken en uitgetekend op kaart op basis van een concrete casus die werd ingebracht door Matthijs Kop (Spoorzone Arnhem) met Tim Rolandus (Platform31). De conclusies van Jorn Koelemaij (dagvoorzitter Platform31) en Tjeerd Leistra (G40): er is inmiddels veel kennis ontwikkeld, er zijn nog horden te nemen. Praktijkkennis kan en moet een belangrijke rol spelen in de Uitvoeringsagenda Ruimte voor economie van de ministeries EZK en VRO, het IPO en de VNG. De Community of Practice groeit komend jaar hopelijk met nieuwe deelnemers.
De inzichten vanuit deze CoP zijn verwerkt in het nieuwsbericht Ruimte voor economie en werk: van 'wat' naar' hoe'? van 5 februari 2026.
