Gebiedsgerichte aanpak dementie in de G40-wijk - Samenhang sociaal-fysiek (rapport)
De vergrijzing zet door en daarmee stijgt ook het aantal mensen met dementie. Voor G40-steden leidt dit tot de urgente vraag hoe mensen met dementie – én hun naasten – zo lang mogelijk prettig en zelfstandig in hun wijk kunnen blijven wonen. Platform31 voerde een verkenning uit voor het G40-stedennetwerk en deelt de inzichten in het rapport ‘Gebiedsgerichte aanpak dementie in de G40-wijk: samenhang sociaal-fysiek’.
Dementie: groeiende maatschappelijke opgave voor G40
De G40-steden staan voor een groeiende maatschappelijke opgave. De instroom in zorginstellingen blijft beperkt, terwijl steeds meer thuiswonende inwoners ondersteuning nodig hebben. De vraag verschuift daarmee naar de wijk: hoe creëren we inclusieve, dementievriendelijke buurten waar mensen veilig kunnen wonen, elkaar ontmoeten en passende ondersteuning krijgen?
Van de huidige mensen met dementie woont 72% thuis (circa 207.500) en 28% (circa 81.500) in een verpleeghuis. Er zijn ongeveer 100.000 alleenwonende mensen met dementie.
De verkenning ‘Gebiedsgerichte aanpak dementie in de G40-wijk; samenhang sociaal-fysiek' deelt inzichten en oplossingsrichtingen om van ambitie naar uitvoeringsstrategie te komen.
Ambitie
Veel gemeenten hebben de ambitie om dementievriendelijk te worden. Het sociaal domein zet zich in om mensen met dementie en hun naasten goed te bereiken en te ondersteunen. Voor het langer zelfstandig thuis wonen in de wijk is het belangrijk dat ook het fysieke domein zich inzet voor de dementie-opgave. Een samenhangende aanpak van het sociale en fysieke domein is wenselijk op het gebied van wonen, voorzieningen, ontmoeting en de inrichting van de openbare ruimte.
Data-analyse op buurtniveau
Voor de verkenning zijn data uit de Woonzorgwijzer en de Leefbaarometer gebruikt om de samenhang in beeld te brengen tussen het aandeel mensen met dementie en de sociale cohesie op buurtniveau. Dit biedt een kader voor het maken van afwegingen en het prioriteren van gebieden, in combinatie met de discussie over het spreiden of clusteren van voorzieningen. Juist nabijheid van zorg, voorzieningen en sociale netwerken ondersteunt het dagelijks functioneren van mensen met dementie.
Voor wie is dit rapport relevant?
Dit rapport is relevant voor programmamanagers, beleidsstrategen en bestuurders voor ontwikkeling en uitvoering van beleid op het vlak van wonen welzijn en zorg. De publicatie biedt nieuwe inzichten uit gemeenten en data om de dementie-opgave te verbinden aan andere opgaven. Het geeft handvatten om de lokale dementie-opgave concreter en uitvoerbaarder te maken.
De verkenning is uitgevoerd in periode mei 2025 - februari 2026 met onderstaande onderdelen:
- Data-analyse naar dementie en sociale samenhang op buurtniveau (In.Fact Research)
- Enquête onder G40-steden
- Interviews met 4 gemeenten: Groningen, Hengelo, Almere en Amstelveen
- Ambtelijke werksessies
Een werkgroep en een klankbord hebben geadviseerd op de aanpak en inhoud van het project en actief bijgedragen aan de rapportage.
- De werkgroep bestaat uit secretarissen van de themagroepen WWZ (Wonen Welzijn Zorg), ZJO (Zorg Jeugd en Onderwijs) en Woningmarkt van het G40-stedennetwerk en de gemeenten Hengelo, Groningen en Amstelveen.- De klankbordgroep bestaat uit Alzheimer Nederland, Mantelzorg NL, Movisie en het Aanjaagteam Wonen Welzijn en Zorg voor Ouderen.
De publicatie is door de G40 op 4 februari aangeboden aan Carsten Herstel, DG van het ministerie van VWS.
Lees het rapport Gebiedsgerichte aanpak dementie in de G40-wijk - Samenhang sociaal-fysiek (pdf)